دکتر جمال شهرابی

بنیانگذار دانش داده کاوی در ایران

3

خدای بزرگ را شاکرم که ایده، دانش، توان و همت معرفی، ایجاد و گسترش دانش نوین داده‎کاوی در کشور را به اینجانب عطا نمود تا در این مسیر سخت و پر فراز و نشیب، به فرمایش مولانا چون رود، سنگ های بین راه را به هیچ انگاشته و با بی‎اعتنایی به موانع و با توکل بر حضرت دوست، مسیر کم عمق رود را پشت سر گذاشته، با امید به آینده و با نگاه به افق‎های روشن به دریایی ژرف رسیم که شکرانه این نعمت تلاش و کوشش بیش از پیش در راه تحقق این هدف مقدس ا‎ست، هدفی که دستاورد آن فراگیر شدن دانش داده‎کاوی به عنوان روش نوین و البته برتر حل مسئله در جای جای میهن عزیزمان می‎باشد.

نیم نگاهی به گذشته نه چندان دور، آن زمانی که در سال ۱۳۸۳ با هدف معرفی و توسعـه دانش داده‎کاوی در کشور، گروه پژوهشی داده‎کاوی دکتر شهرابی را تاسیس نموده و تمامی همت خود را بر فرهنگ‎­سازی و بسترسازی بکارگیری دانش داده‎کاوی در کشور گماردم و پس از آن در سال ۱۳۸۶ دانش نوین داده‎کاوی را از طریق رسانه ملی معرفی نمودم و دبیرخانه دائمی کنفرانس‎های داده‎کاوی ایران را تاسیس نمودم، امیدوار بسط و گسترش دانش داده‎کاوی در کشور بودم.

پس از آن بود که به یاری خداوند متعال و با هدف بسط و گسترش دانش داده‎کاوی (Data Mining)، کنفرانس داده‎کاوی ایران بصورت مستمر و سالانه توسط دبیرخانه دائمی کنفرانس داده‎کاوی ایران به عنوان پدر داده‎کاوی ایران برگزار گردیده است. اولین و دومین کنفرانس داده‎کاوی ایران در دانشگاه صنعتی امیرکبیر، سومین آن در دانشگاه علم و صنعت، چهارمین کنفرانس در دانشگاه صنعتی شریف، پنجمین در دانشگاه تهران، ششمین و هفتمین در دانشگاه صنعتی امیرکبیر و هشتمین و نهمین کنفرانس در هتل المپیک با موفقیت بسیار برگزار گردید. این رخداد علمی هرساله با استقبال فزاینده مدیران و کارشناسان صنایع گوناگون، اعضای هیات علمی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه‎ها و سایر مخاطبین این دانش در اقصی نقاط کشور و برخی مخاطبین خارج از کشور روبرو بوده است؛ بگونه‎ای که هرساله شرکت کنندگان، سخنرانی‎ها و مقالات علمی ارائه و پذیرفته شده در کنفرانس از حیث تعداد و کیفیت فزونی داشته است.

در این راه آنچه به اینجانب آرامش می‎بخشد هوشمندسازی‎های گسترده کسب ­وکارهـای مختلف کشور با بهره‎گیری از دانش داده‎کاوی از یک سو و فرصت‎های کلان آموزشی و پژوهشی ایجاد شده در این عرصه برای دانشگاهیان جای جای کشور است. بیان شگفتی‎های خلق شده از طریق کشف دانش پنهان درون داده‎های صنایع مختلف توسط مدیران صنعت، خستگی سالیان سال تلاش مستمر و بدون توقف در راه توسعه دانش داده‎کاوی در کشور را از اینجانب به در کرده و فردایی بهتر را نوید می‎دهد.

مقایسه شرایط امروز دانشگاه‎ها و صنایع کشور در حوزه‎های گوناگون که بهره‎مندی از دانش داده‎کاوی در زمینه تخصصی و کسب و کار خود را امری ضروری و واجب می‎دانند با دوازده سال پیش که حتی معنای کلمه داده‎کاوی بر ایشان روشن نبود، نشان از دستاوردی بزرگ دارد.

صنعتگر فرهیخته‎ای که اینک راه حل درست مسائل خود را دانش نوین داده‎کاوی می‎داند، با صدای بلند و رسا به ضمیر آگاه ما اعلام می‎دارد که این تلاش مستمر بسیار تاثیرگذار بوده و افقی روشن در بکارگیری هرچه بیشتر دانش داده‎کاوی در صنایع کشور به عنوان جدیدترین و برترین روش حل مسایل صنعت در انتظار است. کارشناسان فهیم بخش‎های مختلف خصوصی و دولتی امروزه چراغ دانش داده‎کاوی در دست، به دنبال حل مسائلی هستند که سال‎ها روش‎های سنتی حل مسئله از حل آن‎ها عاجز بوده‎اند و در این راه سختی‎های زیادی در انتقال این درک به تصمیم‎گیران متحمل می‎شوند، اما چه باک که پیشگامی ایشان در بکارگیری این دانش، در آن صنعت خاص، همواره در تاریخ گسترش دانش داده‎کاوی در کشور ثبت و ضبط خواهد شد.

بزرگترین پاداش برای این تلاش‎ها و کوشش های مستمر، اجر الهی است که به پاس‎داشت حل مشکلات مردم عزیز و نجیب توسط داده‎کاوان نصیبمان خواهد شد.
البته آیندگان نیز ما را تحسین خواهند نمود که به جای تصمیم‎گیری‎های به ظاهر علمی و مبتنی بر روش‎های سنتی حل مسئله، راه تصمیم‎سازی و تصمیم‎گیری علمی مبتنی بر دانش نوین داده‎کاوی را به همگان شناساندیم و به جای فرصت‎­سوزی‎ها، فرصت‎های طلایی را ایجاد و بهانه‎های موجود برای ناگزیری در تصمیم‎گیری مبتنی بر سعی و خطا را از تصمیم‎سازان و تصمیم‎گیران گرفته و تکلیف شرعی و ملی میهنی خود را ادا نموده‎ایم. اگر روزگاری مدیران و کارشناسان سازمان­‎های مختلف کشور به بهانه عدم وجود روش­‎های کارای حل مسئله، با تکیه بر روش‎های سنتی حل مسئله از انتخاب راه بهینه برای مسائل کشور عاجز بودند، امروزه که به همت فرزندان این آب و خاک دانش نوین داده‎کاوی در دسترس است، با عدم بهره‎گیری از این دانش خطایی نابخشودنی را مرتکب می‎شوند.

در تحقق هدف گسترش دانش داده‎کاوی در کشور نشانه‎های موفقیت بسیار است، بکارگیری دانش داده‎کاوی توسط صنایع فرهیخته و انجام پروژه‎های داده‎کاوی در صنایع گوناگون و علاقه مندی و تمایل سایر بخش‎های مختلف صنعت برای بکارگیری این دانش، معرفی دانش و آشنایی تمامی عرصه‎های دانشگاهی و بخش عظیمی از سایر حوزه‎های کشور با آن، گسترش پایان‎نامه‎های مقاطع تحصیلات تکمیلی و انتشار کتب علمی داده‎کاوی، برگزاری و استقبال روزافزون از سمینارها و کارگاه‎های آموزشی داده‎کاوی، ارائه دروس داده‎کاوی در دانشگاه‎ها و … از جمله نشانه‎های این کامیابی است.
گروه پژوهشی داده‎کاوی دکتر شهرابی (دبیرخانه دائمی کنفرانس‎های داده‎کاوی ایران) به عنوان بنیانگذار دانش داده­‎کاوی در ایران، بر مبنای نقشه راه توسعه دانش داده‎کاوی در کشور و در استمرار تلاش موفق توسعه زیرساختی و دانشگاهی دانش داده‎کاوی، بکارگیری این دانش در سازمان‎های مختلف را در دستور کار قرار داده و با تمرکز بر هفت حوزه “بانکداری”، “بیمه” ،”مدیریت شهری” ، “نفت گاز و پتروشیمی”، “آب و برق”، “صنعت معدن تجارت” مخابرات، ارتباطات و دیتا”، فرآیند فرهنگ‎سازی و بسترسازی را بر مبنای پروتکل مصوب دنبال نموده و در این راستا همزمان با برپایی دهمین کنفرانس داده­‎کاوی ایران، جشن ده سالگی دانش نوین داده‎کاوی در کشور را جشن می‎گیرد. برپایی جشنی به شکرانه پشتوانه الهی که برای استقامت در انجام رسالتی شگرف همیشه همراهمان بوده و خواهد بود. برپایی جشنی با مرور بر آنچه ده سال برپایی کنفرانس داده‎کاوی ایران برای کشور به ارمغان آورده است، ابراز شادی و شعف از شدنی کردن آنچه بعضی افراد چون بادهای پاییزی ملال‎آور، آن را نشدنی می‎دانستند. جشنی به پهنای فعالیت‎های موثر داده‎کاوی انجام یافته در کشور و به گستره دانشگاه‎ها و صنایعی که امروزه مفتخر به برخوردار از دانش داده‎کاوی هستند.
دبیرخانه دائمی کنفرانس داده‎کاوی ایران به عنوان “پدر داده‎کاوی ایران” راه طی شده را با همه بزرگی و عظمت آن در مقایسه با راه پیش رو کوچک می‎داند و تلاش بیشتر را لازمه سرعت و دقت در رسیدن به هدف نهایی که همانا فراگیری همه جانبه دانش داده‎کاوی در تمامی عرصه‎های کشور است، می‎داند.
هر آنچه از بزرگی این حرکت علمی انجام یافته در طول یازده سال گذشته قابل رویت است، ناشی از فضل و عنایت خاص حضرت حق بوده است که شکرانه آن تداوم این حرکت طاقت فرسا اما ارزشمند است.
همین جا فرصت را مغتنم شمرده از تمامی دانشگاهیان و بهره‎مندان دانش داده‎کاوی در کشور به ویژه حوزه‎های هفتگانه “بانکداری”، “بیمه” ،”مدیریت شهری” ، “نفت گاز و پتروشیمی”، “آب و برق”، “صنعت معدن تجارت” و ” مخابرات، ارتباطات و دیتا” جهت شرکت در کنفرانس، حضور در نمایشگاه جانبی، حمایت از برگزاری کنفرانس و شرکت در میزگردهای تخصصی دعوت به عمل آورده و آمادگی دبیرخانه دائمی کنفرانس داده کاوی ایران را جهت همکاری در انجام هرگونه فعالیت آموزشی، پژوهشی و کاربردی در جهت توسعه دانش داده‎کاوی در کشور اعلام نموده، دست همکاری تمامی عزیزان را فشرده، از کاستی‎های احتمالی پوزش خواسته و خواستار دریافت نظرات، پیشنهادات و همیاری شما عزیزان می‎باشم.
در پایان جا دارد از همه عزیزانی که اینجانب را در انجام این مهم یاری رسانده و می‎رسانند و به ویژه اعضای هیات علمی، کمیته‎های تخصصی و همکاران پرتلاشم در دبیرخانه دائمی کنفرانس تشکر و سپاسگزاری نمایم.